Chrzest Polski, a właściwie chrzest Mieszka I to jedna z najbardziej zagadkowych uroczystości z początków państwa polskiego. Akt ten miał przełomowy charakter, był początkiem chrystianizacji Polski, zapoczątkował integrację państwa Mieszka ze strukturami średniowiecznej Europy. Skutki decyzji księcia sprzed 1060 lat odczuwamy do dziś. Co się wówczas naprawdę wydarzyło? Mimo jej podniosłego znaczenia niewiele wiadomo na temat samej uroczystości. Znacznie więcej jest pytań i wątpliwości niż … Dowiedz się więcej
Archiwa: Dla ciekawskich
Mieszko II Lambert, drugi król Polski, do niedawna był uważany przez wielu historyków za jednego z najgorszych władców średniowiecznej Polski. Choć panował krótko, zaledwie sześć lat, zdążył w tym czasie stracić terytoria podbite przez swojego ojca, koronę, prestiż, a nawet wolność i… męskość. Czy zatem Mieszko II był nieudolnym, złym, wręcz fatalnym władcą? A może był utalentowany i dobrze, a nawet świetnie przygotowany do rządzenia, tylko niezależne od niego okoliczności okazały … Dowiedz się więcej
Wielkopolska była spustoszona po najeździe Brzetysława. Poznań i Gniezno, najważniejsze miasta pierwszych Piastów, legły w gruzach. Polska trzy razy traciła status królestwa. Na ponad 200 lat została wymazana z mapy Europy. Królowie umierali krótko po koronacji lub byli wypędzani z kraju. Czy zadziałała klątwa Gaudentego? Pierwszy polski arcybiskup, Radzim Gaudenty (także Radzym Gaudenty), urodził się ok. 965 r. (często podaje się też przedział lat … Dowiedz się więcej
Na pierwszy rzut oka wydaje się, że koronacja Bolesława Chrobrego na króla Polski nie kryje przed nami żadnych tajemnic. Wiemy, gdzie i kiedy się odbyła oraz kto nałożył koronę na skronie władcy. Dlaczego więc niektórzy koronację tę nazywają „najbardziej zagadkową uroczystością w dziejach Polski”? Każdy uczeń kończący szkołę podstawową wie (no dobrze, powinien wiedzieć 😂), że koronacja Bolesława Chrobrego odbyła się w 1025 r. w Gnieźnie. Ci nieco bardziej uważni na lekcjach być … Dowiedz się więcej
Zgodnie z wizją Jana Zamoyskiego założony przez niego pod koniec XVI w. Zamość miał być miastem idealnym, główną siedzibą potężnego rodu, ale także prężnym ośrodkiem handlowym i gospodarczym. Hetman chciał prowadzić handel z Orientem, Europą Południową i Zachodnią. Zamoyski początkowo zakładał, że w jego idealnym Zamościu będą mieszkali wyłącznie Polacy i to tylko ci, którzy są katolikami. Jednak bardzo szybko okazało się, że nie są oni w stanie nawiązać szerokich kontaktów handlowych. Dlatego … Dowiedz się więcej
Od samego początku istnienia Polski jej kolejni władcy, a także właściciele dużych dóbr ziemskich dobitnie przekonywali się, że posiadanie licznego potomstwa ma nie tylko zalety, ale również wady. Jedną z najważniejszych było rozdrobnienie majątku i władzy w chwili, gdy umierała głowa rodu i pozostawiała po sobie zbyt licznych spadkobierców. Prędzej czy później pomiędzy spadkobiercami dochodziło do waśni, które kończyły się podziałem majątku, jego rozdrobnieniem, a co za tym idzie utratą pozycji ekonomicznej i społecznej … Dowiedz się więcej
Na przełomie XVI i XVIII w. Jan Zamoyski był jednym z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych magnatów w Rzeczypospolitej. Pełnił najwyższe i najbardziej prestiżowe urzędy w Polsce. Choć po swoim ojcu odziedziczył zaledwie kilka wsi, stworzył potężną ordynację i pozostawił spadkobiercom ogromny majątek. Jan Sariusz Zamoyski herbu Jelita, urodził się 19 marca 1542 r. w Skokówce. Była to nieduża wieś z dworem obronnym, siedziba rodu Zamoyskich. Rodzina Zamoyskich była … Dowiedz się więcej
Pod koniec XVI w. Polska, choć niepozbawiona problemów wewnętrznych, była europejską potęgą, z którą musieli się liczyć wszyscy sąsiedzi. Jej powierzchnia była niemal trzy razy większa niż obecnie, a granice rozciągały się daleko na wschodzie, sięgając niemal Morza Czarnego. Jedną z głównych postaci Rzeczypospolitej był wówczas Jan Zamoyski, kanclerz wielki koronny, hetman wielki koronny, człowiek światowy i wszechstronnie wykształcony. Jeden z najpotężniejszych … Dowiedz się więcej
Gdy Jan Zamoyski zastanawiał się nad zbudowaniem swojego miasta idealnego, jego ważną częścią miała być także ceniona szkoła. W zamyśle kanclerza ufundowane przez niego miasto miało być bowiem nie tylko wspaniałą siedzibą jego rodu, ale również centrum naukowym i kulturalnym. Jan Zamoyski był kanclerzem wielkim koronnym, hetmanem wielkim koronnym, jednym z najpotężniejszych magnatów w Rzeczypospolitej pod koniec XVI w. Był też człowiekiem renesansu, dobrze i wszechstronnie wykształconym, … Dowiedz się więcej
Bernardo Morando to główna postać, obok Jana Zamoyskiego, związana z początkami Zamościa. Po pobycie we Włoszech Jan Zamoyski miał wizję i chęć stworzenia miasta idealnego. Morando przekształcił ją w rzeczywistość. Bernardo Morando urodził się ok. 1540 r. prawdopodobnie w Padwie (lub w Wenecji). Był rówieśnikiem Zamoyskiego i obu fascynował włoski renesans, co z pewnością ułatwiło im dialog. Jednak to nie Zamoyski sprowadził Moranda do Polski. Zanim Morando zaczął pracować dla potężnego magnata, … Dowiedz się więcej
Po wielkim triumfie wojsk polsko-litewskich pod Grunwaldem w 1410 r. król Jagiełło nie wykorzystał doskonałej szansy, by zadać zakonowi krzyżackiemu ostateczny cios, zajmując Malbork, Elbląg i inne ziemie rycerzy. Dlatego kilkadziesiąt lat później problem Krzyżaków powrócił. Był zimny poranek 15 września 1463 r. Od niemal 10 lat trwała kolejna wojna polsko-krzyżacka, którą później nazwano wojną trzynastoletnią. Wybuchła, gdy miasta zrzeszone w Związku Pruskim (Gdańsk, Elbląg, Toruń … Dowiedz się więcej
Dawno, dawno temu… tak może się zaczynać historia Elbląga, opowieść o rycerzach-zakonnikach, którzy założyli miasto. W czasach swojej świetności Elbląg był niezwykle zamożny, a jego bogato zdobione kamienice uważano za piękniejsze i bardziej wystawne od gdańskich. W średniowieczu tereny, na których założono Elbląg, wyglądały zupełnie inaczej. Wszędzie wokół była woda, a nie żyzne tereny rolnicze. Zalew Wiślany zajmował znacznie większy obszar, a leżące na południe od Elbląga jezioro Druzno nie było jeziorem, … Dowiedz się więcej
Pomimo rozwoju nauki i coraz to nowych odkryć archeologicznych początki państwa polskiego nadal skrywa mgła tajemnicy. Do dzisiaj nie mamy pewności, skąd wywodzą się Piastowie i dlaczego nagle założyli wielkie królestwo, w szybkim tempie podporządkowując sobie ziemie zbliżone do obecnego terytorium Polski. Kim byli przodkowie Mieszka I? Gdzie mieszkali? Czy z dziada pradziada żyli w okolicach dzisiejszego Poznania, czy może przybyli zza morza? Czy Mieszko I był wikingiem … Dowiedz się więcej
Retrowersja to słowo przewijające się w dyskusjach na temat odbudowy miast, ich najstarszych części, po zniszczeniach wywołanych II wojną światową. Stając przed koniecznością odtworzenia zabytkowej tkanki, architekci i władze miast zadają sobie często pytanie, w jakiej formie wznosić nowe budynki. Czy mają wyglądać tak, jak wyglądały w oryginale? Zwłaszcza jeśli istnieje obfita dokumentacja techniczna lub/i fotograficzna? Czy może jest to utracona już tkanka miejska i trzeba ją zastąpić współczesnym … Dowiedz się więcej