Krzywy Las. Najdziwniejszy i najbardziej zagadkowy las w Polsce.
Krzywy Las w Nowym Czarnowie pod Gryfinem to jedna z najbardziej fotogenicznych i jednocześnie zagadkowych anomalii przyrodniczych w Polsce. Dlaczego setka sosen jest wygięta tuż nad ziemią pod kątem 90 stopni? Internet jest pełen teorii o kosmitach i radzieckich czołgach, jednak prawda skrywa zapomnianą historię przedwojennego rzemiosła.
Pomorze Zachodnie kojarzy się głównie z pięknymi szerokimi plażami. W głębi lądu nie brakuje jednak atrakcyjnych miast i miasteczek, a także przyrodniczych osobliwości, które od dawna rozpalają wyobraźnię turystów i poszukiwaczy tajemnic. Jednym z takich miejsc jest Krzywy Las w Nowym Czarnowie, nieopodal Gryfina.
To unikatowy pomnik przyrody, który dzięki swojej nienaturalnej formie stał się jednym z najczęściej fotografowanych obiektów w tej części kraju. Turystów przyciąga tu nie tylko piękno przyrody, ale również tajemnica – do dzisiaj nie ma bowiem pewności, jak powstał Krzywy Las. Warto więc na własne oczy zobaczyć ten fenomen – może to właśnie ty odkryjesz jego tajemnicę?
-
- zaskakująco powykrzywiane sosny,
- przyjrzyj się drzewom – czy widzisz ślady po ścięciu głównego pnia?
- wierzysz w kosmitów? Poszukaj wokół śladów lądowania statku obcej cywilizacji,
- wybierasz się tu z dziećmi? Nietypowy kształt drzew świetnie działa na ich wyobraźnię – niech zaproponują własną teorię, wyjaśniającą jak mogły powstać tak nietypowe drzewa
Informacje podstawowe
Mapa okolic Krzywego Lasu
Poniżej znajduje się mapa okolic Krzywego Lasu. Zaznaczone są na niej również parkingi. Więcej o parkowaniu w pobliżu Krzywego Lasu przeczytasz tutaj.
Krzywy Las – niezwykłe miejsce, które wciąż budzi ciekawość
Krzywy Las to pewnego rodzaju fenomen. Grupa rosnących tu, wygiętych sosen, nieustannie robi wrażenie na odwiedzających. Choć krzywych drzew w Polsce nie brakuje, Krzywy Las to unikat w skali kraju.
Zanim jednak opowiemy o Krzywym Lesie i przypuszczalnych przyczynach jego powstania musimy wyjaśnić pewną rzecz – słowo „las” to w tym przypadku nieco zbyt szumne określenie. W rzeczywistości jest to niewielki zagajnik mający nieco ponad 3 tysiące m2, na którego terenie rośnie ok. 50 wygiętych drzew. Kolejne kilkadziesiąt podobnych drzew można zobaczyć wokół, w „normalnym” lesie, pomiędzy prostymi drzewami. Fakt ten nie umniejsza jednak uroku Krzywego Lasu ani nie ujmuje mu tajemniczości.
Tajemnica Krzywego Lasu: dlaczego Krzywy Las jest krzywy?
Powody deformacji sosen to największa zagadka tego miejsca. Do dzisiaj nie potwierdzono ostatecznie przyczyn tego zjawiska. Istnieje jednak kilka głównych hipotez.
Drzewa zostały posadzone w latach 30. XX w. Co do tego zgadza się większość badaczy. Dlaczego jednak drzewa są tak wykrzywione? Dlaczego akurat ta grupa sosen, choć obok rosną normalne, proste drzewa? Te pytania od dawna pobudzają wyobraźnię. Pojawiły się więc liczne legendy i teorie na ten temat.
Dlaczego nie wiadomo co wydarzyło się naprawdę? Las przed II wojną światową zasadzili mieszkający tu wówczas Niemcy. Pod koniec wojny mieszkańcy tych terenów uciekli na zachód lub nieco później zostali wysiedleni. I zabrali ze sobą wiedzę o Krzywym Lesie. Na ich miejsce sprowadzono nowych osadników z różnych części Polski i Kresów Wschodnich. Nikt im nie przekazał wiedzy o krzywych drzewach, z czasem pojawiły się więc różne teorie na ten temat.
Krzywy Las jest popularną atrakcją turystyczną. Jeżeli zależy ci na samotności wśród drzew, spokojnym wdychaniu przesyconego żywicą powietrza, unikaj weekendów, zwłaszcza w sezonie letnim, gdy las jest wręcz rozdeptywany przez turystów. Jeśli chcesz zrobić zdjęcia drzew w samotności lub poprzytulać się do nich przyjedź tu rano lub wieczorem.
Krzywy Las – czy ten fenomen można wytłumaczyć?
Po II wojnie światowej pojawiła się teoria, że w 1945 r. radzieckie czołgi przejechały przez młode sosny i je uszkodziły, co spowodowało ich krzywy wzrost. To dość proste i całkiem możliwe wyjaśnienie. Nie tłumaczy jednak tego, dlaczego krzywe sosny rosną także wśród prostych drzew. Czyżby czołgi jechały slalomem?
Powstały też inne teorie – od lokalnej klątwy, poprzez magię, siły nadprzyrodzone, diabelskie, mutacje genetyczne ziaren, potężne żyły wodne pod ziemią, zaburzenia grawitacji, aż do skutków lądowania kosmitów. Nam zdecydowanie najbardziej podoba się teoria o sekretnym lądowaniu statku kosmitów i uszkodzeniu drzew przy tej okazji. To mogło pięknie wyglądać…
Zwróć uwagę, że wbrew teoriom spiskowym, drzewa w Krzywym Lesie nie wyginają się tylko w jednym kierunku. Rzeczywiście większość z nich jest wygięta mniej więcej ku północy, ale nie wszystkie.
Niestety (dla fanów klątw i teorii spiskowych) krzywe drzewa to jednak efekt świadomej działalności ludzi. Są dwie, zbliżone do siebie teorie, które wydają się najbardziej prawdopodobne. Pierwsza z nich mówi, że drzewa po prostu zostały celowo uszkodzone mechanicznie (nacięte) i wygięte do odpowiedniego kształtu. Druga, bardziej prawdopodobna, sugeruje, że kilka lat po posadzeniu drzewa zostały ścięte, przy czym pozostawiono im tylko jedną, najniższą gałąź. Z czasem gałąź ta zaczęła się wyginać i rosnąć pionowo, zastępując rolę utraconego pnia przewodnika. Jest to zjawisko całkowicie naturalne, powszechne i nie ma w nim ani odrobiny aury tajemniczości.
Takie działanie doskonale też tłumaczy, dlaczego wszystkie sosny są wygięte tuż nad ziemią o ok. 90 stopni – to po prostu miejsce, gdzie z pnia wyrastała najniższa gałąź boczna.
Nawet dzisiaj, jeśli przyjrzysz się uważnie zauważysz, że na każdym z drzew widać miejsce ścięcia głównego pnia, choć z wiekiem rany częściowo się zabliźniły. Sosny zostały więc po prostu ścięte, z pozostawieniem jednej, najniższej gałęzi.
Poszukiwanie winowajców
Kto ściął sosny? I dlaczego nie ścięto całych drzew? To także nie jest do końca jasne. Mówi się, że drzewka ścięto, by służyły jako bożonarodzeniowe dekoracje. Dlaczego jednak w takim przypadku nie wycięto całych drzew, tuż przy ziemi?
Bardziej prawdopodobna teoria wyjaśnia, że chodziło o wytworzenie naturalnych „krzywulców”, czyli wygiętych w łuk odcinków drewna. Można je było łatwo wykorzystać do produkcji łodzi, mebli, sań itp. II wojna światowa pokrzyżowała jednak długofalowe plany twórców krzywych drzew.
Krzywe jest piękne! I ulotne zarazem
Sosny w Krzywym Lesie mają już około 90 lat. Niegdyś było ich kilkaset, do dzisiaj przetrwało nieco ponad sto, z czego połowę można zobaczyć w centralnej części obszaru. Część z nich zaczęła w naturalny sposób obumierać i są wycinane, gdyż stanowią zagrożenie dla ludzi odwiedzających las. Z czasem wszystkie te drzewa obumrą lub zostaną wycięte. Warto więc przyjechać do Krzywego Lasu, gdy nadal istnieje.
Krzywy Las w Nowym Czarnowie to najbardziej znany krzywy las w Polsce, ale nie jedyny. Inny las z krzywymi drzewami znajdował się na Dolnym Śląsku. Nie był tak efektowny, jak ten tutaj, był trudniej dostępny, dlatego też mniej znany. Niestety dolnośląski krzywy las spłonął w 2022 r. Krzywe drzewa nadal można jednak oglądać w Mrzeżynie oraz na Wyspie Sobieszewskiej.
Nowy Krzywy Las
Krzywy Las jest swoistym fenomenem. Z tego powodu podjęto próbę jego odtworzenia i przy okazji wyjaśnienia dawnej tajemnicy. Z drzew rosnących w Krzywym Lesie zebrano szyszki i pozyskano z nich nasiona. Przygotowano powierzchnie, na których w listopadzie 2021 r. posadzono nowe sosny wyhodowane z nasion. Teren podzielono na dwa obszary. Na pierwszym z nich drzewa będą rosły w sposób naturalny. W ten sposób będzie można sprawdzić teorię o wadach lub modyfikacjach genetycznych – jeśli drzewa się powyginają, to znaczy, że sekret tkwi w nasionach. Na drugim obszarze drzewa będą celowo krzywione tak, by uzyskać efekt zbliżony do obecnego. Eksperyment wydaje się niezwykle interesujący, jednak na jego wynik będziemy musieli poczekać jeszcze bardzo wiele lat.
Krzywy Las to pomnik przyrody. Nie wolno uszkadzać starzejących się drzew, siadać na nich czy wchodzić na nie. Ignorując ten zakaz, przyczyniasz się do osłabiania i szybszego obumierania drzew, a warto zachować je jak najdłużej.